Türkiye İkliminde Kritik Göstergeler ve Mikroklima Alanları Testi

Türkiye ikliminde mikroklima alanları testi, Milli Eğitim Akademisi Giriş Sınavı kapsamında iklim göstergelerini mekânsal ilişkilerle değerlendirmek isteyen AGS adayları için hazırlanmıştır. Test; güneşlenme süresi, bulutluluk, donlu günler, orman sınırları ve yerel koşulların tarımsal sonuçları üzerinde yoğunlaşır.

İklim göstergelerini birlikte yorumlama

Bu çalışmada bir bölgenin bulutluluk özelliğinden güneşlenme süresine, yükselti ve sıcaklık koşullarından donlu günlerin dağılışına uzanan ilişkiler sorgulanır. Amaç, bilgileri ayrı ayrı ezberlemek yerine göstergeler arasındaki neden-sonuç bağını kurabilmektir.

Mikroklima sorularında ise korunaklı vadi, çukur havza, fön etkisi ve dağların soğuk rüzgârları kesmesi gibi yerel koşulların ürün çeşitliliğine nasıl yansıdığı ölçülür. Sorular, verilen kapsamla sınırlı tutulmuş; özellikle Rize çevresi, Çoruh Vadisi, Iğdır Ovası, Anamur-Gazipaşa kıyıları ile Malatya-Elazığ havzalarının ayırt edici özellikleri dengeli biçimde ele alınmıştır.

Türkiye İkliminde Kritik Göstergeler ve Mikroklima Alanları Testi

Bu testteki 15 soru için verilen süre 10 dakikadır.

Sınava Başla

Türkiye İkliminde Kritik Göstergeler ve Mikroklima Alanları Testi

Bu testteki 15 soru için verilen süre 10 dakikadır.

İlerleme 0 / 15 cevaplandı %0

10:00

Soru: 1

Grafikte verilen güneşlenme süreleri birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?

Güneydoğu Anadolu’da güneşlenme süresinin fazla olması, bulutluluk oranının düşük olmasıyla uyumludur.

Doğu Karadeniz’de güneşlenme süresinin fazla olması, donlu günlerin azlığını gösterir.

Doğu Karadeniz’de güneşlenme süresinin azlığı, orman üst sınırının yüksekliğini açıklar.

Güneydoğu Anadolu’da güneşlenme süresinin fazlalığı, yağış miktarının en yüksek olduğunu gösterir.

Doğu Karadeniz’de güneşlenme süresinin azlığı, fön rüzgârlarının etkisini kanıtlar.

Soru: 2

1. Orman üst sınırının yükseltisi, sıcaklık koşullarıyla ilişkilidir.
2. Orman alt sınırının yükseltisi, nem ve yağış koşullarıyla ilişkilidir.
3. Karadeniz’de orman alt sınırı deniz seviyesinden başlayabilir.

Orman sınırlarının yükseltiye göre değişimiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Yalnız I

I, II ve III

I ve II

Yalnız II

II ve III

Soru: 3

Haritada I ve II ile gösterilen mikroklima alanları dikkate alındığında, bu alanların doğru adlandırılması aşağıdakilerden hangisidir?

I: Çoruh Vadisi — II: Malatya Havzası

I: Iğdır Ovası — II: Rize çevresi

I: Rize çevresi — II: Iğdır Ovası

I: Anamur-Gazipaşa kıyıları — II: Çoruh Vadisi

I: Malatya-Elazığ havzaları — II: Anamur-Gazipaşa kıyıları

Soru: 4

Bir ovanın çevresindeki yüksek alanlara göre daha alçakta kaldığı, yaz sıcaklığının ve kuraklığının arttığı; ayrıca fön etkisinin görüldüğü belirtilmektedir. Bu ovanın mikroklima niteliğiyle en uygun biçimde ilişkilendirilebilecek ürün çifti hangisidir?

Çay ve kivi

Zeytin ve turunçgil

Muz ve avokado

Pamuk ve kayısı

Zeytin ve kayısı

Soru: 5

Rize ve çevresinde turunçgil, kivi ve çay yetiştirilebilmesinde etkili olan yerel iklim koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Çukur havzada kalması ve yaz kuraklığının belirginleşmesi

Torosların kuzey rüzgârlarını kesmesi ve don olaylarını azaltması

Çevresindeki dağların yağışı azaltmasıyla kuraklığın güçlenmesi

Vadi tabanının alçakta kalmasıyla yaz sıcaklıklarının artması

Kafkas Dağlarının soğuk rüzgârları kesmesiyle fön etkisinin kış ılıklığı sağlaması

Soru: 6

Kış sıcaklıklarının Türkiye’deki en yüksek değerlerde olduğu ve don olayının neredeyse görülmediği kıyı mikroklimasında aşağıdaki ürünlerden hangisinin yetiştirilmesi beklenir?

Muz ve tropikal meyveler

Çay ve fındık

Pamuk ve kayısı

Zeytin ve sarıçam

Kayısı ve tahıl

Soru: 7

Çoruh Vadisi’nde zeytin tarımının yapılabilmesi, aşağıdaki yerel koşulların hangisinin ortak sonucudur?

Kıyı neminin artması ve bulutluluğun yıl boyu yüksek kalması

Derin vadi tabanının korunaklı olması ve fön etkisinin kışları ılıklaştırması

Torosların kuzey rüzgârlarını kesmesi ve don olayının görülmemesi

Çukur havza içinde kalması ve don riskinin geç başlaması

Yükseltinin artması ve yaz yağışlarının çayırları yeşertmesi

Soru: 8

Çevredeki dağlık alanlara göre daha ılık olan ve don riskinin daha geç başladığı çukur havza özelliği, aşağıdaki mikroklima alanlarından hangisini ayırt eder?

Iğdır Ovası

Rize ve çevresi

Malatya ve Elazığ havzaları

Çoruh Vadisi

Anamur-Gazipaşa kıyıları

Soru: 9

Aşağıdaki bölge-gösterge eşleştirmelerinden hangisi birlikte doğrudur?

Güneydoğu Anadolu — Bulutluluk oranı en fazla; güneşlenme süresi en az

Akdeniz kıyıları — Donlu gün sayısı en fazla; kar yağışlı gün sayısı en fazla

Kuzeydoğu Anadolu — Bulutluluk oranı en az; güneşlenme süresi en fazla

Doğu Karadeniz — Bulutluluk oranı en fazla; güneşlenme süresi en az

Doğu Karadeniz — Donlu gün sayısı en az; kar yağışlı gün sayısı en az

Soru: 10

Haritada I ve II ile gösterilen iller dikkate alındığında, kar yağışlı ve donlu gün sayısının dağılışı için aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

I’de kar yağışlı gün sayısı az, II’de donlu gün sayısı fazladır.

I ve II’de donlu gün sayıları birbirine yakındır.

II’de kar yağışlı ve donlu gün sayısı I’den fazladır.

II’de kar yağışlı gün sayısı fazla, I’de donlu gün sayısı azdır.

I’de kar yağışlı ve donlu gün sayısı II’den fazladır.

Soru: 11

Orman üst sınırının Güneydoğu Anadolu, Akdeniz ve Doğu Anadolu’da yüksek değerlere ulaşabilmesinin temel belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?

Sıcaklık koşullarının orman üst sınırını belirlemesi

Bağıl nemin sıcaklıkla ters orantılı olması

Bulutluluk oranının bütün alanlarda aynı olması

Yağışın kıyılarda düzenli dağılması

Donlu günlerin yalnızca kıyılarda görülmesi

Soru: 12

1. Güneydoğu Anadolu’da güneşlenme süresinin fazla olması, bulutluluk oranının düşük olmasıyla birlikte değerlendirilir.
2. Doğu Karadeniz’de güneşlenme süresinin azlığı, fazla bulutlulukla ilişkilidir.
3. Akdeniz kıyılarında donlu gün sayısının az olması, bu kıyıların dağılışın alt ucunda yer aldığını gösterir.

Aşağıdaki çıkarımlardan hangileri iklim göstergelerinin Türkiye’deki dağılışıyla uyumludur?

Yalnız I

I, II ve III

I ve III

Yalnız II

II ve III

Soru: 13

Aşağıdaki ürün-yer eşleştirmelerinden hangisi, ürün çeşitliliğinin fön rüzgârı ve dağların soğuk rüzgârları kesmesiyle ilişkilendirildiği mikroklima alanını gösterir?

Pamuk ve kayısı — Çoruh Vadisi

Zeytin — Malatya-Elazığ havzaları

Turunçgil, kivi ve çay — Rize çevresi

Muz ve avokado — Iğdır Ovası

Kayısı — Anamur-Gazipaşa kıyıları

Soru: 14

Bir araştırmacı, çevresindeki yüksek alanlara göre alçakta bulunan bir ovanın yaz sıcaklığının ve kuraklığının daha belirgin olduğunu saptamıştır. Bu bulgudan hareketle aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşması beklenir?

Ovada orman alt sınırı deniz seviyesinden başlamaktadır.

Ovada bulutluluk oranı Türkiye’nin en yüksek düzeyindedir.

Ovada kış ılıklığı Torosların kuzey rüzgârlarını kesmesinden kaynaklanır.

Ovada pamuk ve kayısı yetiştiriciliği, çöküntü ovası ve fön etkisiyle ilişkilidir.

Ovada zeytin tarımı derin ve korunaklı vadi tabanı sayesinde yapılır.

Soru: 15

Aşağıdaki mikroklima alanı-ürün-oluşum nedeni eşleştirmelerinden hangisi doğru DEĞİLDİR?

Rize çevresi — Kivi — Fön etkisi ve dağların korunaklılığı

Çoruh Vadisi — Zeytin — Korunaklı vadi tabanı ve fön etkisi

Anamur-Gazipaşa kıyıları — Muz — Torosların kuzey rüzgârlarını kesmesi

Iğdır Ovası — Pamuk — Çöküntü ovası ve fön etkisi

Malatya-Elazığ havzaları — Zeytin — Derin vadi tabanı ve fön etkisi

Testi Bitir

Sonucunuzu nasıl değerlendirmelisiniz?

Yanlışlarınızı yalnızca doğru bölge ya da ürünü bularak değil, o sonuca götüren iklimsel ilişkiyi belirleyerek inceleyin. Güneşlenme-bulutluluk, sıcaklık-donlu günler ve nem-orman alt sınırı bağlantılarında zorlanıyorsanız ilgili kavramları birlikte tekrar edin.

Mikroklima sorularında ise ürün ile oluşum nedenini eşleştirmeye odaklanın. Korunaklılık, fön, çukur havza ve kuzey rüzgârlarını kesen dağlar arasındaki ayrımı kurmanız, benzer görünümlü çeldiricileri elemenizi kolaylaştıracaktır.