Türkiye’de Nem ve Yağış Oluşumları Testi

Türkiye nem ve yağış oluşumları testi, Milli Eğitim Akademisi Giriş Sınavı kapsamındaki coğrafya bilgisini nem türleri ile yağış mekanizmaları üzerinden değerlendirmek isteyen adaylar için hazırlanmıştır. Sorular; tanım bilgisini ezber düzeyinde bırakmadan sıcaklık, hava hareketi, yer şekilleri ve mevsim ilişkilerini birlikte yorumlamayı gerektirir.

Testin kapsamı

Bu testte mutlak, maksimum ve bağıl nemin anlamları; bu nem türlerinin sıcaklıkla ilişkileri ve Türkiye’de öne çıktıkları alanlar ele alınmaktadır. Özellikle bağıl nemin doyma oranını, maksimum nemin ise havanın taşıma kapasitesini ifade ettiği ayrımına dikkat edilmelidir.

Yağış oluşumları bölümünde orografik, konveksiyonel ve cephesel yağışların meydana gelme koşulları sorgulanır. Kırkikindi yağışları, Erzurum-Kars çevresindeki çayır yağışları, kıyıya paralel dağların etkisi ve kış mevsiminde yaygınlaşan cephesel yağışlar farklı soru biçimleriyle ilişkilendirilmiştir. Haritalı sorularda ise verilen konumlar ile nem ya da yağış oluşumu arasındaki bağın kurulması beklenir.

Her soruda tek bir bilgi ya da ilişki ölçülür; ancak seçenekler birbirine yakın kavramlardan oluşturulduğu için tanım, süreç ve dağılış bilgisinin birlikte kullanılması önem taşır.

Türkiye’de Nem ve Yağış Oluşumları Testi

Bu testteki 15 soru için verilen süre 10 dakikadır.

Sınava Başla

Türkiye’de Nem ve Yağış Oluşumları Testi

Bu testteki 15 soru için verilen süre 10 dakikadır.

İlerleme 0 / 15 cevaplandı %0

10:00

Soru: 1

1 m³ hava içinde bulunan mevcut su buharı miktarını ifade eden nem türü aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak nem

Maksimum nem

Bağıl nem

Konveksiyonel nem

Cephesel nem

Soru: 2

Bağıl nem, havanın neme doyma oranıdır ve (Mutlak nem / Maksimum nem) × 100 formülüyle hesaplanır.

Bir hava kütlesinde mutlak nem 10 birim, aynı sıcaklıktaki havanın taşıyabileceği en fazla nem ise 20 birimdir. Bu hava kütlesinin bağıl nemi yüzde kaçtır?

25

50

75

100

200

Soru: 3

Mutlak nem ve maksimum nem sıcaklıkla doğru orantılıdır. Bağıl nem ise sıcaklıkla ters orantılıdır.

Bir hava kütlesinin sıcaklığının arttığı bir durumda, kaynakta verilen sıcaklık ilişkilerine göre aşağıdaki nem türlerinden hangilerinin artması beklenir?

Yalnız bağıl nemin

Mutlak nem ile bağıl nemin

Mutlak nem ile maksimum nemin

Maksimum nem ile bağıl nemin

Üç nem türünün de

Soru: 4

Haritadaki I, II, III, IV ve V ile gösterilen illerden hangisinde yıl boyunca bağıl nemin en fazla olması beklenir?

I

II

III

IV

V

Soru: 5

Haritadaki I, II, III, IV ve V ile gösterilen illerden hangisi kış mevsiminde maksimum nemin en fazla görüldüğü alanı temsil eder?

I

II

III

IV

V

Soru: 6

Nemli bir hava kütlesinin dağ yamacı boyunca yükselerek soğuması sonucunda oluşan yağış türü aşağıdakilerden hangisidir?

Orografik yağış

Konveksiyonel yağış

Cephesel yağış

Kırkikindi yağışı

Çayır yağışı

Soru: 7

Haritadaki I, II, III, IV ve V ile gösterilen illerden hangisi Menteşe Yöresi'nde görülen orografik yağışlarla ilişkilendirilebilir?

I

II

III

IV

V

Soru: 8

İç Anadolu'da ilkbahar döneminde yeryüzünün ısınmasına bağlı olarak havanın dikey yönde yükselip soğuduğu gözlenmektedir. Bu süreçte oluşan yağış, halk arasında hangi adla anılır?

Çayır yağışı

Yamaç yağışı

Kırkikindi yağışı

Frontal yağış

Kıyı yağışı

Soru: 9

İç Anadolu’da ilkbaharda konveksiyonel yağışlar görülür. Erzurum-Kars-Ardahan çevresinde yaz başında ve yazın konveksiyonel çayır yağışları görülür. Karadeniz kıyılarında sonbahar yağışları orografik karakter taşır. Marmara, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu’da kışın cephesel yağışlar yaygındır.

Aşağıdaki yer, baskın yağış mevsimi ve yağış oluşum türü eşleştirmelerinden hangisi kaynakta verilen bilgilerle uyumludur?

İç Anadolu — yaz — cephesel

Erzurum-Kars — sonbahar — orografik

Karadeniz kıyıları — ilkbahar — konveksiyonel

Erzurum-Kars — yaz — konveksiyonel

Akdeniz kıyıları — yaz — orografik

Soru: 10

1. Soğuk ve sıcak hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında oluşur.
2. Türkiye’de görülmesi, ülkenin orta kuşakta bulunduğunun kesin kanıtıdır.
3. Türkiye genelinde kış mevsiminde yaygın olarak görülür.

Aşağıdaki öncüllerden hangileri cephesel yağışlar için doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Soru: 11

Eşit hacimdeki iki hava kütlesinden sıcaklığı daha yüksek olanın taşıyabileceği en fazla nem miktarı daha fazladır. Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisinin sıcaklıkla doğru orantılı olduğunu gösterir?

Maksimum nemin

Bağıl nemin

Yağış ihtimalinin

Neme doyma oranının

Cephesel etkinliğin

Soru: 12

Orografik yağış ile konveksiyonel yağışın oluşum süreçleri karşılaştırıldığında, her ikisi için ortak olan temel aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşması

Havanın yükselerek soğuması

Dağların kıyıya paralel uzanması

Kış mevsiminde yaygınlaşması

Havanın neme doyma oranının azalması

Soru: 13

İç Anadolu’da ilkbahar, Erzurum-Kars çevresinde yaz, Karadeniz kıyılarında sonbahar; Marmara, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu’da kış yağışları belirgindir.

Bir öğrenci, Türkiye'de yağışların baskın görüldüğü mevsimleri iç kesimden başlayarak sırasıyla ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış olarak not etmiştir. Bu sırada yaz mevsimiyle eşleştirmesi gereken alan aşağıdakilerden hangisidir?

Menteşe Yöresi

Teke-Taşeli çevresi

Erzurum-Kars çevresi

Doğu ve Batı Karadeniz kıyıları

Akdeniz İklim Bölgesi

Soru: 14

Havanın neme doyma oranını ifade eden ve yağış ihtimaliyle ilişkilendirilen nem türü aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak nem

Maksimum nem

Yamaç nemi

Bağıl nem

Yükselim nemi

Soru: 15

Cephesel yağışlar sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında oluşur. Türkiye’de bu yağışlar en çok Akdeniz İklim Bölgesi’nde görülür ve kış mevsiminde ülke genelinde yaygındır.

Kış mevsiminde sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşmasına bağlı yağışların en fazla görüldüğü iklim bölgesinde bulunan bir yer için aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

Yağışın temel nedeni havanın yamaç boyunca yükselmesidir.

Yağışın temel nedeni yüzeyin ısınarak havayı dikey yükseltmesidir.

Yağış ilkbaharda kırkikindi adıyla belirginleşir.

Yağış yazın çayırları yeşerten yükselim hareketiyle oluşur.

Yağışın temel mekanizması farklı özellikteki hava kütlelerinin karşılaşmasıdır.

Testi Bitir

Sonucunuzu değerlendirin

Test sonunda yanlışlarınızı sadece doğru seçenek üzerinden değil, yanlış seçeneğin hangi kavramla ilişkili olduğunu belirleyerek inceleyin. Nem sorularında mevcut su buharı, taşıma kapasitesi ve doyma oranı ayrımını; yağış sorularında ise havayı yükselten temel mekanizmayı yeniden gözden geçirin.

Özellikle mevsim-yer-yağış türü eşleştirmelerinde zorlandıysanız, konveksiyonel yağışların ilkbahar ve yaz başındaki dağılışı ile cephesel yağışların kış mevsimindeki yaygınlığını karşılaştırmalı biçimde tekrar edin. Böylece benzer AGS coğrafya sorularında neden-sonuç ilişkisini daha güvenli kurabilirsiniz.